Wie is Marcel van Cleemput? Zijn naam doet Vlaams aan, maar hij werd geboren in Frankrijk. Nog voor de Tweede Wereldoorlog vertrok hij naar Engeland en woont daar nog steeds. In 1956 kwam hij in dienst van Mettoy en werd daar eerst Engineer en al snel daarna Chief Engineer. Tot aan het einde van het merk Corgi in 1983 heeft hij er gewerkt en in 1985 verscheen zijn boek The Great Book of Corgi. Een gereviseerde uitgave van het boek is inmiddels verschenen met aanvullingen op de eerste uitgave.
Mettoy was een behoorlijk grote speelgoedmaker die niet alleen modelauto’s maakte. Het bedrijf werd in 1932 opgericht door Duitse Joden die al sinds 1912 in de speelgoedindustrie actief waren in Duitsland, maar moesten vluchten vanwege de nazi’s.
Corgi en Dinky
Dinky Toys startte veel eerder met diecast auto’s, al voor de oorlog, maar die waren in eerste instantie bedoeld als aanvulling op de Hornby treinen. Later werden ze een zelfstandig succes als speelgoed voor jongens. Het heeft even geduurd voordat Mettoy de concurrentie aanging met Dinky Toys. De druk op Mettoy werd wel groter, ondermeer door de komst van Matchbox. De baas van het grote warenhuis concern Marks & Spencer zag veel in de nieuwe diecast modellen en zette Mettoy aan om ook met dergelijk speelgoed te beginnen. De voorloper van Corgi kwam uit onder de naam Castoys. In 1956 was het werkelijk zover.
Raampjes
‘The first with windows’ was een belangrijk verkoopargument voor de nieuwe Corgi’s, ten opzichte van de raamloze Dinky’s. In het begin waren er ook uitvoeringen met een frictie motor verkrijgbaar, een overblijfsel van het blikken speelgoed met een dergelijke aandrijving.
Corgi’s werde een commercieel succes. In de latere jaren was er een grote variatie aan modellen uit vele landen van de wereld en er werd geëxporteerd, met name naar de USA. Veel van de Corgi modellen werden voorzien van wat we nu een gadget zouden noemen: Werkende ruitenwissers, een zwaailicht of een televisie in de Lincol stretch limousine. Met die export werd het bedrijf ook driemaal onderscheiden door de Engelse koningin.
Gimmicks
Van Cleemput stelt dat hij met 95% van de voorstellen voor nieuwe modelauto’s kwam die werden gerealiseerd. Technisch directeur Fairbairn vertrouwde het ook niemand anders toe. Van Cleemput zegt daar letterlijk over: “I personally came up with 95% of all new models and was responsible for all the fancy gimmicks and mechanisms. Fairbairn would not allow any one else to get involved and for 20 years or more mainly accepted my suggestions. It was only after he left the company Marketing started to get involved”
Daar is niet iedereen het mee eens. Lyndon Davies, nu baas van Oxford Diecast, heeft een andere versie van het verhaal. Hij is van mening dat iemand anders bij Mettoy de beslissingen nam over nieuwe modellen. Davies is een betrouwbare zegsman, want hij heeft ook jarenlang bij Corgi gewerkt. Hoe het ook zij, het merk was dus succesvol en de doelgroep, jongens tussen 13 en 16 jaar wachtte met spanning op nieuwe uitgaven. Er was een Corgi Club met een clubmagazine in het klein en een speld.
Licenties
En dan komen de electronische – geen computers – spelletjes, de Transformers. Eerst vanuit Japan en Hongkong, veel later uit China. Daarmee veranderde ook de doelgroep. Op het laatst bestond die uit kinderen van 5 tot 9.
“De concurrentie van andere merken was groot. Niet alleen van Dinky Toys, Matchbox, Solido, maar veel bedrijven zagen het succes en begonnen diecast toys te maken. De spoeling werd alleen maar dunner in een markt die al sterk gekrompen was”, zegt Van Cleemput. “Waarom hebben we het nog zo lang uitgehouden? We hadden heel goeie contacten met de mensen rond het merk James Bond en die waren heel succesvol. Dat was afgelopen toen Mattel veel geld begon te betalen voor licenties. Ik heb nog noot betaald voor licenties zoals Bond, Kojak, Starsky en Hutch en vele anderen.”
Ben van Roode
met dank aan Marcel van Cleemput
Van Cleemput zegt nergens dat hij de beslissingen over de nieuwe modellen bij Corgi nam. Hij stelde ze voor en Fairbairn keurde ze bijna altijd goed. Davies spreekt Van Cleemput dus niet echt tegen, of heb ik iets gemist?
Prima artikel van Ben overigens!
Mooi verhaal Ben! Corgi Toys behoort niet alleen tot mijn favoriete merken (vanaf dat ik 5 of zo was, dus die doelgroep is veel te klein gedacht, ik ben nu 53), maar The Great Book of Corgi behoort ook nog steeds tot mijn favoriete (miniatuurauto-)boeken. Eén kleine opmerking: de slogan was ‘The ones with windows’, ik heb zelfs wel eens een lezing ergens gehouden met die titel!
George heeft gelijk als hij vast stelt dat Van Cleemput in het artikel niet die bewering doet. Maar in de eerste versie van het Grote Corgi Boek schrijft hij dat wel. Ik heb die bewering in Neurenberg aan Lyndon Davies voorgelegd en dit was zijn reactie. Een reconstructie dus. En bedankt voor het compliment.
Ben, leuk verhaal, gelukkig geef je niet -onbedoeld- te veel prijs over wat ik in mijn ‘vat’ heb zitten…….
Wie nou eigenlijk de meeste en goede ideeën bij Corgi had, en hoeveel procent werd doorgevoerd, in geen enkel boek wordt dat expliciet vermeld, en ik denk dat daar ook geen afspraken of contracten over waren: het ging zo. Het is toch onmogelijk dat er een vent was die zei: “ik heb nu de complete Batmobile of Bond Aston Martin uitgevonden met alle gadgets er op en er aan, en alles is van mij”. Het was uiteraard een compleet team, waarbij ongetwijfeld doorslaggevende ideeën vaak aan een persoon werden toegeschreven. Zeker in de 60er jaren was bij Dinky en Corgi alles goud wat er blonk, en bijna alles werd een succes. Het succes was ook zo groot, dat er blijkbaar ook hele goede modellen niet verder kwamen dan een prototype, kijk maar achterin de ‘Cleemput-bible’, zoals de ‘kenners’ hem noemen.(‘what might have been’, met daarin ook opgenomen de reeds eerder besproken gesloten Daimler en de open Rolls Royce), De Corgi mensen waren natuurlijk ook meesters in het uitbrengen van eindeloos veel varianten van hetzelfde model, wat kosten uitspaarde.
De eerste bible was trouwens van 1989, de herziene uit 2001.
Enne, van Cleemput mag dan een goede neus hebben gehad voor succesvolle ideeën, maar ik heb hem toch ook al wat ideetjes gestuurd waar hij niet over terug mailt…..ach, het zal de tijd zijn.